ბიბლიის მთავარი აღთქმები


საკვანძო მუხლები:

დაბადება 6 : 18 ; დაბადება 1 : 28 ; დაბადება 2 : 16 ; დაბადება 3 : 14 ; დაბადება 8 : 21 ; დაბადება 9 : 1 ; დაბადება 12 : 2 ; დაბადება 13 : 15 ; დაბადება 15 : 1 ; დაბადება 17 : 2 ; დაბადება 26 : 3 ; დაბადება 28 : 13 ; დაბადება 19 : 5 ; გამოსვლა 20 : 3 ; რიცხვნი 18 : 19 ; რიცხვნი 25 : 12 ; მეორე რჯული 30 : 1 ; იესო ნავეს ძე 24 : 25 ; 2მეფეთა 7 : 19 ; 4მეფეთა 11 : 17 ; 4მეფეთა 23 : 3 ; 2ნეშტთა 13 : 5 ; ფსალმუნები 88 : 4 ; ესაია 24 : 5 ; იერემია 22 : 30 ; იერემია 31 : 31 ; ეზეკიელი 36 : 27 ; ეზეკიელი 44 : 7 ; დანიელი 9 : 27 ; მალაქია 2 : 4 ; მათე 1 : 1 ; ლუკა 1 : 72 ; ლუკა 3 : 31 ; ლუკა 22 : 20 ; 1კორინთელთა 11 : 25 ; 2კორინთელთა 3 : 6 ; გალატელთა 3 : 16 ; ებრაელთა 8 : 7 ; ებრაელთა 9 : 1 ; ებრაელთა 13 : 20 ; დაბადება 21 : 12 ;
1.1.61 ბიბლიის მთავარი აღთქმები

აღთქმა, დაპირება, პირობა, სიტყვის მიცემა

წინამძღოლსა და ხალხს შორის დადებული:
- იესო ნავეს ძე იესნ.24,1-28
- იეჰოიადაყი 4მფ.11,17
- ხიზკიაჰუ 2ნეშ.29,10
- იოშია 4მფ.23,3
- ეზრა ეზრ.10,3

ღმერთსა და ადამინს (-ებს) შორის:
- ადამი დაბ.2,16.17
- ნოე დაბ.9,1-17
- აბრაამი დაბ.15,18; 21,12
- ისააკი დაბ.26,3-5
- იაკობი დაბ.28,13-22
- ისრაელი გამ.19,5
- ლევი მალ.2,4-10
- ფინხასი რიცხ.25,12.13
- დავითი ფს.88,4.29.35

ძველი (სინაის):
- მიღებულ იქნა სინაიზე გამ.19,3-6
- გამყარდა მსხვერპლშეწირვით გამ.24,6-8 ებრ.9,16
- არ ანულირებს აღთქმას აბრაამთან გალ.3,16-18
- მიჰყავს ქრისტესთან გალ.3,17-25
- შედგება გარეგნული რიტუალებისგან ებრ.9,1-13
- გამყარებულია წინადაცვეთით დაბ.17,9-14
- მიუთითებს სახარებაზე ებრ.9,8-28

ახალი (სახარებისეული):
- აღთქმულია ედემში დაბ.3,15
- ეუწყა აბრაამს დაბ.12,3
- ნაწინასწარმეტყველებია დან.9,24-27
- აღსრულდა ქრისტეში ლუკ.1,68-79
- განმტკიცდა სისხლით ებრ.9,11-23
- იხსენიება ზიარებისას 1კორ.11,25
- იწოდა საუკუნოდ ებრ.13,20

აღთქმის დამრღვევნი:
- განიკითხებიან ღმერთისგან ეს.24,5
- სისაძაგლეა ეზეკ.44,7

აღთქმის დამცველნი:
- კურთხეულნი ღმერთისგან გამ.19,5.6

მარილის აღთქმა:
- ლევიტელებთან რიცხ.18,19
- დავითთან 2ნეშ.13,5
- სიმბოლურად მარ.9,50

__თემაზე წერდნენ__
***
სიტყვა "აღთქმა" ბიბლიაში პირველად იხსენიება დაბ.6,18-ში

თუმცა მანამდეც იყო და შემდგომშიც აღთქმები, რომელიც მისცა ღმერთმა ადამიანს. ბიბლიაში არის ასეთი რვა აღთქმა:

ედემის აღთქმა (დაბ. 1:28-30; 2:16,17)
როდესაც ადამიანმა ჯერ კიდევ არ იცოდა ცოდვა, მასთან იქნა დადებული ედემის აღთქმა. ამ აღთქმის მიხედვით ადამიანი უნდა გამრავლებულიყო, დაესახლებინა დედამიწა და ეუფლა მასზე. მას მიეცა ძალაუფლება ყველა ცხოველზე. მას უნდა მოევლო ბაღისთვის და ეჭამა ყველა ხის ნაყოფი – გარდა იმათი, რომლებიც ესხა კეთილისა და ბოროტის შეცნიბის ხეს. ამ აღთქმის დარღვევა ისჯებოდა სიკვდილით.

აღთქმა ადამთან (დაბ. 3:14-19)
ცოდვაში ჩავარდნის შემდეგ ღმერთმა დაწყევლა გველი და იწინასწარმეტყველა მტრობა გველსა და დედაკაცს შორის, ასევე სატანასა და ქრისტეს შორის. სატანა მიაყენებს ტანჯვებს ქრისტეს, მაგრამ ქრისტე გაანადგურებს ეშმაკს. დედაკაცი ტანჯვით შობს და დაემორჩილება ქმარს. მიწა იქნა დაწყევლილი. ის აღმოაცენებს ძეძვსა და ეკალს. მიწათმოქმედება შეიქმნება მძიმე შრომად. საბოლოოდ, კაცი დაუბრუნდება მიწის მტვერს, რომლისგანაც იქნა აღებული.

აღთქმა ნოესთან (დაბ. 8:20 – 9:27)
ღმერთმა აღუთქვა ნოეს, რომ აღარ დასწყევლის მიწას და აღარ გაანადგურებს წარღვნით. ამის მტკიცებულებად მისცა მას ცისარტყელა. ღმერთი გარანტიას იძლევა წელიწადის დროთა ცვლისას. იგი ასევე უბრძანებს დასახლდეს მთელ დედამიწაზე, რომელიც იყო უკაცრიელი. გარდა ამისა, უფალი კვლავ ამტკიცებს ადამიანის უფლობას ცხოველებზე. ახლა ადამიანს შეუძლია შეავსოს თავისი ვეგეტერიანული რაციონი ხორცით. რაც შეეხება ნოეს შთამომავლებს, ღმერთმა დასწყევლა ქანაანი – ქამის ძე. ქანაანი უნდა ქცეულიყო სემისა და იაფეტის მონად. სემი პატივსაცემ ადგილს იკავებს ნოეს შვილებს შორის. ჩვენ ვიცით ასევე, რომ სემი იქცა მესიის წინაპრად. იაფეტის შთამომავლები გავრცელდებიან მთელ დედამიწაზე და იცხოვრებენ სემის კარვებში.

აღთქმა აბრაამთან (დაბ. 12:1-3; 13:14-17; 15:1-8; 17:1-8).
აბრაამთან აღთქმას აქვს უპირობო ხასიათი, უნდა აღასრულოს ღმერთმა ყოველივეს მიუხედავად. მხოლოდ ღმერთმა "გაკვეთილ ცხოველთა შორის გაიარა." (დაბ.15:17). ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. როცა ორი კაცი დებდა (ძველებრ. – "კვეთდა") აღთქმას, ორივეს უნდა გაევლო გაკვეთილ ცხოველებს შორის, რითაც აჩვენებდნენ, რომ დაიცავდნენ აღთქმის პირობებს. ღმერთს აბრაამისთვის არავითარი პირობა არ წაუყენებია, ამიტომ ღმერთის ნათქვამი აღთქმა აღსრულდება (უკვე აღსრულდა კიდეც) მიუხედავად იმისა, აბრაამის შთამომავლები იქნებიან თუ არა უფლის ერთგულნი.
ისინი, ვინც თვლიან, რომ ხალხს, ძველთაგან ღმერთისგან რჩეულს, მომავალი არა აქვს, ცდილობენ დაამტკიცონ, რომ ღმერთისგან ამ აღთქმის აღსრულება (თუნდაც, მიწასთან მიმართებით) იყო დაკავშირებული რაღაც პირობებთან. ამ შეხედულების მომხრენი ფიქრობენ, რომ ყველა კურთხევა განეკუთვნება ეკლესიას, ხოლო თვით ისრაელს პრაქტიკულად არაფერი მიეცა.
აღთქმა მოიცავს ღმერთის რამდენიმე დაპირებას აბრაამისა და მისი შთამომავლებისადმი: ისინი იქცევიან დიდ ხალხად (ისრაელი); აბრაამი მიიღებს დიდ კურთხევას; განდიდდება თავად, და მისი წყალობით იკურთხებიან მრავალნი (12:2); ღმერთი კეთილს უზამს აბრაამის მოკავშირეებს და დასწყევლის მის მტრებს; აბრაამი მოუტანს კურთხევას ყველა ხალხს – წინასწარმეტყველება, რომელიც აღსრულდა ქრისტეში (12:3); ქანაანის მიწა (რომელიც საბოლოოდ იწოდა ისრაელად და პალესტინად) (13:14,15,17) საუკუნოდ გადაიქცა აბრაამის სამფლობელოდ; მას ეყოლება მრავალრიცხოვანი შთამომავლობა – ხორციელად, და სულირად (13:16; 15:5); აბრაამი იქნება მამა მრავალი ხალხისა და მეფეებისა – როგორც ისმაელისგან, ასევე ისააკისგან (17:4,6); მისი მოდგმის ღმერთი იქნება (17:7).

აღთქმა მოსესთან (გამ. 19:5; 20:1 – 31:18)
ფართო გაგებით, აღთქმა მოსესთან მოიცავს ათ მცნებას, რომელიც ხსნის კაცის მოვალეობას ღმერთისა და ადამიანის მიმართ (გამ. 20:1-26); მრავალრიცხოვან კანონებს, რომლებიც ეხება ისრაელ ხალხს (გამ. 21:1 – 24:11); და მსგავსი წესები, დაკავშირებულთ რელიგიურ ცხოვრებასთან (გამ. 24:12 – 31:18). ეს აღთქმა დაიდო ისრაელიანებთან, და არა წარმართებთან. აღთქმა არ იყო უპირობო; ის მოითხოვდა მორჩილებას კაცისგან, ამიტომ ის იყო "ხორცის მეშვეობით დაუძლურებული" (რომ. 8:3). ათი მცნება ხსნისთვის არ იყო გათვალისწინებული. მათი მიზანი იყო მიეთითებინა კაცისთვის მის ცოდვებზე და შეუძლებლობაზე საკუთარი ძალით მიეღწია მართლობისთვის. ათი მცნებიდან ცხრა მეორდება ახალ აღთქმაში (გარდა შაბათის დაცვის მცნებისა), მაგრამ უკვე არაა კანონები, რომელთა დაუცველობაც სასჯელს ითვალისწინებს, არამედ როგორც მაგალითები მათი ქცევისთვის, ვინც დახსნილია მადლით. ქრისტიანი ცხოვრობს მადლით და არა რჯულით, ამიტომ ის ემსახურება ქრისტეს სიყვარულით, რაც ბევრად მეტია რჯულის უბრალო აღსრულებაზე.

პალესტინური აღთქმა (რჯ. 30:1-9)
ეს აღთქმა დაიდო მაშინ, როცა პალესტინისთვის ბრძოლა ჯერ კიდევ წინ იყო. აბრაამს აღეთქვა მთელი დედამიწა "ქვეყანა ეგვიპტის მდინარიდან დიდ მდინარე ევფრატამდე." (დაბ. 15:18). (ეგვიპტის მდინარე, რომელიც მიედინება ისრაელსა და ეგვიპტეს შორის, არ უნდა აგვერიოს ნილოსთან). მაგრამ ისრაელმა მაინც ვერ შესძლო მთელი მიწის დაუფლება. სოლომონის დროს, აღთქმული მიწის აღმოსავლეთით მდებარე ქვეყნები უხდიდნენ ხარკს (3მფ. 4:21,24), მაგრამ ეს არ შეიძლება იწოდოს მიწის ფლობად ან დაპყრობად. პალესტინურ აღთქმაში ნაწინასწარმეტყველებია ისრაელიანთა გაფანტვა ხალხებს შორის დაუმორჩილებლობისთვის. ნაწინასწარმეტყველებია ასევე ისრაელის მოქცევა, ქრისტეს მეორედ მოსვლა, ისრაელიანთა დაბრუნება აღთქმულ მიწაზე და მათი აყვავება იქ, მონანიება (რის შემდეგაც ისინი შეიყვარებენ და დაემორჩილებიან ღმერთს), მათი მტრების დასჯა.

აღთქმა დავითთან (2მფ. 7:5-19)
ღმერთმა აღუთქვა დავითს არა მხოლოდ საუკუნო სამეფო, ამასთანავე პირდაპირი მემკვიდრეც, რომელიც ყოველთვის იჯდება ამ სამეფოს ტახტზე. ეს აღთქმაც ასევე იყო უპირობო და არ იყო დამოკიდებული დავითის მართლობაზე. ქრისტე იქნება მემკვიდრე დავითისგან სოლომონისთვის გადაცემულ ტახტზე, რასაც ვნახავთ იოსების გენეალოგიაში (მათ. 1).
ქრისტეა ასევე დავითის პირდაპირი მემკვიდრე, ნათან დავითის ძის ხაზით, როგორც გამომდინარეობს მარიმის გენეალოგიით (ლუკ. 3). რადგანაც ცოცხალია იგი საუკუნოდ, მისი სამეფოც საუკუნოა.

აღთქმა სოლომონთან (2მფ. 7:12-15; 3მფ. 8:4,5; 2ნეშ. 7:11-22).
აღთქმა სოლომონთან დაფუძნებული არ ყოფილა რამე ისეთზე, რაც შეეხებოდა საუკუნო სამეფოს, მაგრამ შეიცავდა პირობებს, სოლომონის მემკვიდრეების ტახტზე უფლებისთვის (3მფ. 8:4,5; 2ნეშ. 7:17,18). სოლომონის ერთერთ მემკვიდრეს, იექონიას საუკუნოდ ჩამოერთვა ტახტზე უფლება (იერ. 22:30). მაგრამ იესო, როგორც უკვე ითქვა, არ იყო სოლომონის შთამომავალი, ამიტომ მასზე არ ვრცელდება წყევლა იექონიაზე.

ახალი აღთქმა (იერ. 31:31-34; ლუკ. 22:20; ებრ. 8:7-12)
ახალი აღთქმა დაიდო ისრაელის და იუდას სახლებთან, რაზეც გარკვევით მოწმობს ბიბლია (იერ. 31:31). ეს აღთქმა, როცა მასზე წერდა იერემია, ჯერ კიდევ იყო მომავალში (იერ. 31:31). მოსეს აღთქმისგან განსხვავებით, რომელიც ისრაელიანებმა დაარღვიეს, ღმერთმა აღგვითქვა მისი აღსრულება, იმის მიუხედავად, იქნებიან ისრაელიანები ერთგულნი თუ არა (იერ. 31:32). მიაქციეთ ყურადღება იმას, როგორ ხშირად ლაპარაკობს ღმერთი აქ იმის შესახებ, რომ ის გააკეთებს (მომავალ დროში): ისრაელი აღორძინდება (ეზეკ. 36:25); სული წმიდა მიეცემა ადამიანებს (ეზეკ. 36:27); ღმერთი ჩაუდგამს გულს ადამიანებს, მსურველნი აღასრულებენ მის ნებას (იერ. 31:33); რჩეულ ხალხს ექნება განსაკუთრებული დამოკიდებულება ღმერთთან (იერ. 31:33); მთელი ისრაელი შეიცნობს ღმერთს (იერ. 31:34); ცოდვები იქნება ნაპატიები და დავიწყებული (იერ. 31:34), ებრაელი ერი იქნება საუკუნო (იერ. 31:35-37).
ისრაელ ხალხს ჯერ კიდევ სრულად არ მიუღია კურთხევები ახალი აღთქმისგან, – ეს მოხდება უფლის მეორედ მოსვლის ჟამს. ამ დროს კი ჭეშმარიტი მორწმუნეები სარგებლობენ ახალი აღთქმისეული კურთხევებით. ეკლესიის კავშირი ახალ აღთქმასთან ჩანს ზიარებაში, სადაც თასი აღნიშნავს აღთქმას და სისხლს, რითაც ისაა გამყარებული (ლუკ. 22:20; 1კორ. 11:25). პავლე საკუთარ თავს და სხვა მოციქულებს უწოდებდა ახალი აღთქმის მსახურებს (2კორ. 3:6).
__ მაკდონალდსის კომენტარი __