ვინ აღწერა მოსეს სიკვდილი მეორე რჯულის 34-ე თავში?


საკვანძო მუხლები:

მეორე რჯული 34 : 5 ;
1.1.17. ვინ აღწერა მოსეს სიკვდილი მეორე რჯულის 34-ე თავში?

წმიდა წერილი გარკვევით ამბობს, რომ ბიბლიის პირველი 5 წიგნი დაწერა მოსემ რჯ.5:1; 3მფ.2:3; 4მფ.14:6; 2ნეშ.23:18; 25:4;
ეზრ.7:6; ნეემ.1:7; 8:1; დან.9:13; მალ.4:4; მათ.19:7–8; 22:24; საქ.3:22; 7:37–38; რომ.10:19; 1კორ.9:9; ებრ.9:19; გმცხ.15:3

საკითხავია, თუ 5 წიგნის ავტორია მოსე, ვის უნდა აღეწერა მისი გარდაცვალება და დამარხვა მეორე რჯულის 34-ე თავში?
საუკუნეების განმავლობაში ბიბლიის კომენტატორები მის დაწერას მიაწერდნენ იესო ნავეს ძეს, მაგრამ ასახელებდნენ მის ავტორად ასევე ელეაზარს, სამუელსა და ეზრას.

მაგრამ ხომ შეიძლებოდა თვით მოსეს დაეწერა?
უაზრობა არ უნდა იყოს ვიფიქროთ, რომ მოსემვე აღწერა თავისი სიკვდილი, მით უმეტეს, რომ ღმერთმა აუწყა თავისი გზები მოსეს ფს.102,7
ამასთან არის სხვა მსგავსი მაგალითები წმ. წერილში:
- ღმერთმა წინასწარ აუწყა აბრაამს სოდომისა და გომორის განადგურების შესახებ დაბ.18:17-33
- ღმერთმა რეალურ დროში უჩვენა ეზეკიელს მე-8 თავში ევფრატზე მყოფს, თუ რა ხდებოდა იერუსალიმის ტაძარში და ასევე ნანუქოდონოსორის გეგმის შესახებ ეზეკ.21:18-23
- იესო ქრისტემ წინასწარ უწყოდა, რაც მოელოდა მათ.16,21
- სხვა რომ არაფერი მოსეს ღმერთმა გაუცხადა თუ რა ხდებოდა მის შობამდე დაბ.1:1 — გამ.1:22

უფრო მეტად მიჩნეულია ებრაული ტრაფიციით, რომ დაწერილია სხვა რომელიმე პიროვნების მიერ:
ელეაზარია ის?
ელეაზარი იყო აარონის მემკვიდრე მღვდელმთავარი, იწოდა ლევის შტოს მთავრად რიცხ.3,32
- დაევალა ყოველივეს მიხედვა საწმიდარში რიცხ.4,16
- ალაფის განაწილება მიდიელებთან ომის შემდეგ რიცხ.31
- მოსეს და იესო ნავეს ძის დროს მიწების განაწილება ისრაელის შტოებს შორის რიცხ.34,17 იესნ.14,1
- როგორც ლევიანთა წარმომადგენელს ჩაბარებული ჰქონდა რჯული რჯ.31:9; 31:26
- რჯულის სწავლება რიცხ.31:21; რჯ.33:10; 2ნეშ.17:9; 35:3
- ელეაზარის პოზიცია მოსეს და იესო ნავეს ძის დროს შესაძლებელს ხდის მიეცა თავისთვის უფლება დაეწერა დამატებითი თავი მეორე რჯულისთვის მოსეს სიკვდილის შემდეგ.

ეზრა?
ეზრა აღწერილია როგორც ღირსეული მწიგნობარი, იყო სწორ თაყვანისცემაზე პასუხისმგებელი და მისი აღმდგენელი ეზრ.7:6; 7:10
ებრაული ტრადიცია მიაწერს მას ორ რამეს:
პირველი, ის იყო წმ. წერილის ხელნაწერის განმაახლებელი
მეორე, იერუსალიმის და ბანილონის თალმუდებში რაბინები მიუთითებენ, რომ ეზრამ მოახდინა წერილის განახლება, შეკრება და სისტემატიზაცია. გარდა ამისა მას ჰქონდა დიდი ბიბლიოთეკა 2მაკ.2,13
აქედან გამომდინარე სრულიად შესაძლებელია გაესრულებინა ხუთწიგნედი მოსეს გარდაცვალებითა და დაკრძალვით.

სამუელი?
34-ე თავის ავტორობის ერთერთი მთავარი კანდიდატია, თუ გავითვალისწინებთ მის სვლას უფლის წინაშე 1მფ.2:21; 3:19
- როგორც წინასწარმეტყველი სხვა ძვ.აღთქმის წინასწარმეტყველთა მსგავსად იგიც იყო ღმერთისგან შთაგონებული 1პეტ.1:10-12; 2პეტ.1:20-21
- ისტორიულ წიგნებსაც წერდა სხვა წინასწარმეტყველთა მსგავსად 1ნეშ.29,29
- მან დაწერა მსაჯულთა და 1-2 მეფეთა, ზოგი მას მიაწერს ასევე იესო ნავეს ძის წიგნსაც. წერილი ასევე მოწმობს მის ლიტერატურულ აქტიურობას 1მფ.10:25 და 1ნეშ.29:29
- ამრიგად, სამუელს ჰქონდა უფლება უფლისგან დაესრულებინა მეორე რჯულის წიგნი. ამას უნდა მოწმობდეს სიტყვები: "აღარ გამოჩენილა ისრაელში, წინასწარმეტყველი, მსგავსი მოსესი" რჯ.34,10

იესო ნავეს ძე?
კომენტატორთა უმრავლესობა ემხრობა მის ავტორობას და ამას შესაძლოა რჯულის სიტყვებზე მისი ნათქვამი ამყარებდეს იესნ.1,8
- იესო ჭაბუკობიდან მოყოლებული ემსახურებოდა მოსეს, შეიყვარა ღვთის სიტყვა გამ.33,11
- წერილი მოწმობს ასევე მისი მწერლური აქტიურობის შესახებ რჯ.31:19 იესნ.24:26

მნიშვმელობა აქვს თუ ვინ დაწერა?
- ვისაც არ უნდა დაეწერა მეორე რჯულის 34-ე თავი, ეს ვერანაირად ვერ ვერ დაამცრობს მოსეს ავტორობას ან წმიდა წერილის ღვთივსულიერებას, მით უმეტეს, რომ წმ.წერილი მიანიშნებს დამატებების ღმერთისგან დაშვებულობაზე, მაგალითად, სოლომონის იგავების დამატებით შეკრება იგავ.25,1
- თუმცა დავითია აღიარებული ფსალმუნების უმრავლესობის ავტორად, აშკარაა, რომ ჩვენთვის ნაცნობ დღევანდელ ფორმაში ეს წიგნი მოიყვანა სხვა ადამიანმა. ფსალმუნები მოიცავს ასევე სხვა ადამიანების მიერ დაწერილ ფსალმუნებსაც.
- სამუელი შეიძლება არც კი იყოს ავტორი 2მეფეთა წიგნისა (2სამუელისა ეწოდება ებრაული ტრადიციით), იმიტომ რომ იგი უკვე გარდაიცვალა იმ დროისთვის, უფრო სავარაუდებელია რომ ნათანმა ან გადმა დაასრულუს მისი სამუშაო 1ნეშ.29:29
- ეკლესიის ისტორიიდანაც შეიძლებოდა მოგვეყვანა მაგალითები, როდესაც გარდაცვლილთა სულიერ საქმეებს სხვები განასრულებდნენ. ხოლო როცა საქმე შეეხება წმ.წერილს, ჩვენ შეგვიძლია გვწამდეს ის, რომ ღმერთი მიმართავდა და შთააგონებდა იმათაც, ვისაც შეჰქონდა შესწორებანი და დამატებანი 2ტიმ.3,16